Spis treści:
0. Wprowadzenie
1. Tańce irlandzkie
1.1 tańce solowe (ang. step dances)
1.2 tańce figurowe/céili (ang. figure/céili dances)
1.3 tańce setowe (ang. set dances)
2. Tańce szkockie
2.1 tańce góralskie (ang. highland dances)
2.1.1. Kanon tańców highland
2.1.2. Irish Jig & Sailor's Hornpipe
2.1.3. National Dances
2.2 tańce sali balowej (ang. country dances, SCD)
2.3 tańce ceilidh (ang. ceilidh dances)
3. Tańce bretońskie
3.1 tańce z Dolnej Bretanii
3.2 tańce z Górnej Bretanii
4. Tańce walijskie
5. Tańce angielskie
5.1 Playford / English Country Dances (ECD)
5.2 Barndances / English Ceilidh Dances
6. Podsumowanie
W niniejszym artykule chciałbym wyjaśnić podstawowe różnice pomiędzy poszczegółnymi rodzajami tańców potocznie określanych mianem "celtyckich". Tańce takie (a zwłaszcza tańce irlandzkie) stają sie ostatnio w Polsce coraz bardziej popularne. Często jednak spotykam się z sytuacją, iż poszczególne typy tańców są mylone i "wrzucane do jednego worka" zwykle jako tańce irlandzkie.
Najogólniejsze określenie na wykonywane przez nas tańce to "tańce celtyckie". Nie należy kojarzyć tego bynajmniej z rytualnymi tańcami pradawnych Celtów. Określenie to powstało, aby połączyć tańce Irlandii i Szkocji (a także Walii i Bretanii) czyli tańce krajów kultury celtyckiej. Prosze być jednak świadomym faktu, iż w światowej nomenklaturze tanecznej coś takiego jak "tańce celtyckie" nie istnieje. Stosowane są oddzielnie nazwy poszczególnych grup.
W tym miejscu pojawia się już pierwszy podział na:
- tańce irlandzkie
- tańce szkockie
- tańce bretońskie
- tańce walijskie
Oraz dodatkowo: - tańce angielskie
Dokładniej zajmę się tu tańcami Szkotów i Irlandczyków. Tańce obu tych narodów wiele łączy ale wiele też dzieli. Przykładowo najbardziej chyba charakterystyczny element irlandzkich tańców tzw. siódemka (ang. seven step), w Polsce często nazywana "promenadą" nie ma w Szkocji swojego odpowiednika. Istniejący szkocki krok odstawno-dostawny (ang. slip step) pomimo podobnej funkcji (ruch w bok) wygląda już zupełnie inaczej (krok ten występuje w większości wielosobowych kółek np. Admiral Nelson, Dashing White Sergeant). Także w tańcach grupowych pojawiają się zbliżone elementy np. tzw. prawe-lewe (ang. rights & lefts). W tańcach irlandzkich są one wykonywane bardzo blisko siebie, ze zgiętymi w łokciach rękami, podczas gdy wersja szkocka jest znacznie bardziej otwarta, wykonywana na większej przestrzeni, z całkowicie wyprostowanymi rękami. Z drugiej strony solowe tańce szkockie pełne są skomplikowanych ruchów rąk, głowy i całego ciała podczas gdy solowe tańce irlandzkie charakteryzują się całkowitą rezygnacją z ruchów rąk.
Podział tańców celtyckich nie kończy się na rozgraniczeniu ich ze względu na kraj pochodzenia. Zarówno tańce szkockie jak i irlandzkie dalej dzielą się jeszcze na różne rodzaje.
Można tu wyróżnić trzy główne typy. Są to:
1.1 tańce solowe (ang.
step dances)
1.2 tańce figurowe/céili
(ang. figure/céili dances)
1.3 tańce setowe (ang. set dances)
Tańce irlandzkie mogą być tańczone w specjalnych miękkich lub twardych butach. Te ostatnie służa do tańców stepowanych. Irlandzkie tańce stepowane oraz buty do nich znacznie różnią się np. od swoich amerykańskich odpowiedników (np. buty nie są podbite blaszkami).
Typowa muzyka to: reel, jig, hornpipe, slip jig i polka
1.1 Tańce solowe (ang. step dances)
Irlandzkie tańce solowe są chyba najbardziej znanym i popularnym rodzajem tańców celtyckich. Jest to też dziedzina najbardziej zinstytucjonalizowana i usportowiona. Historia tych tańców sięga połowy XVIII wieku. Ich powstanie łączy się z nastaniem w Irlandii epoki Mistrzów Tańca. Ci wędrowni nauczyciele tańca przemierzali Irlandią ucząc ludność miast i wsi tańców. Angielska nazwa step dance, czyli dosłownie "taniec krokowy" wywodzi się z faktu, iż podstawowym elementem tych tańców jest tzw. krok. Krok zajmuje zwykle 8 taktów, jest to zatem element stosunkowo długi. Tak definiowanego kroku nie należy mylić z "krótkimi krokami" (zwykle zajmującymi jeden takt) występującymi np. w tańcach latynoamerykańskich czy dyskotekowymi. Obecnie rolę Mistrzów Tańca przejęły profesjonalne szkoły tańca, na całym świecie jest ich kilkaset. Szkoły te przygotowują zawodników-tancerzy do udziału w zawodach. Zawody takie nazywają sie po irlandzku feis (wym. fesz, l. mn. feisianna - wym. fesziana). Wielkie zawody, odpowiedniki mistrzostw kontynentów lub świata, to po irlandzku oireachtas (wym. orachtas).
Step dances to najtrudniejszy technicznie typ tańców irlandzkich. Mamy tu do czynienia z bardzo skomplikowanymi i trudnymi krokami, częste są wysokie wyskoki, wykopy etc. Postawa tancerza jest zawsze sztywna, ciało wyprostowane, ręce zawsze wzdłuż tułowia; tańczy się bardzo wysoko na palcach (podobnie jak w balecie).
Tańce solowe, trochę wbrew swojej nazwie, bywają także tańczone w grupach. Wynika to z faktu, iż taniec większej liczby osób jest bardziej efektowny i bardziej nadaje się dla potrzeb zespołów tanecznych. W takim przypadku każdy tancerz wykonuje swoją sekwencję solową.
Wśród tańców solowych można wyróżnić dodatkowo niewielką grupę tzw. setowych tańców solowych (ang. set step dances). Są to po prostu tańce solowe tańczone do ściśle określonego układu muzycznego - nie należy ich mylić z grupowymi tańcami setowymi. Przykładem solowego tańca setowego jest Planxty Drury.
Niektóre tańce solowe są tańczone w twardych butach (np. Treble Jig, Treble Reel, Hornpipe) a inne w miękkich (np. Double Jig, Single Jig, Slip Jig, Reel). Niektórzy stosują określenie light dances na solowe tańce w miękkich butach a step dances rezerwują dla solowych tańców stepowanych (wykonywanych w twardych butach). Irlandzkich tańców stepowanych nie należy mylić z amerykańskimi - technika stepowania jest zupełnie inna: w amerykańskich tańcach główną rolę odgrywają blaszki, którymi podkute są buty; przy irlandzkich butach blaszki takie w ogóle nie występują. Irlandzką technikę stepowania określa się tapem (Irish tap dance).
Bezpośrednio z irlandzkich tańców solowych wywodzą się tak popularne dziś nowoczesne tańce wykonywane przez różne show typu "Riverdance", "Lord of the Dance" czy znany w Polsce "Gaelforce Dance".
Najlepszą stroną WWW poświęconą tańcom irlandzkim jest Ann's Place. Dowiesz się tam wszystkiego nt. tańców solowych oraz sporo o pozostałych rodzajach tańców irlandzkich. Doskonałe są także: Emily's Irish Dance Page oraz Irish Dancing in Sydney.
1.2 Tańce figurowe i céili (ang. figure/céili dances)
Tańce figurowe i céili są tańcami przeznaczonymi dla grup tancerzy. Na początek wyjaśnię czym różnią się tańce figurowe (ang. figure dances) od tańców céili (ang. céili dances). Pojęcie tańców céili jest bardzo ścisłe. Jest to kanon 30 tańców skodyfikowanych na początku XX wieku przez Komisję Tańca Irlandzkiego (irl. An Coimisiun le Rincí Gaelacha, ang. Irish Dancing Commission). Ich pełną listę i dokładne opisy można znaleźć w książeczce pt. "Ár Rinncidhe Foirne" wydanej przez Komisję. Od tego czasu utworzono wiele podobnych tańców i właśnie całość takich tańców zarówno z kanonu céili jak i nowszych określa się mianem tańców figurowych. Jednak często oba te pojęcia bywają używane zamiennie.
Od strony technicznej tańce te zbliżone są do tańców solowych. Mamy tu do czynienia z podobnymi krokami - np. bardzo częsta jest "siódemka" (ang. seven step). Technika tańca jest także zbliżona - wysoko na palcach, wyprostowana postawa, ręce wzdłuż ciała. Tańce figurowe są jednak tańcami grupowymi, często są tańczone w parach (jednak nie zawsze złożonych z osób odmiennych płci), występują tu także ruchy rąk. Grupę tancerzy, zwykle złożoną z 4-8 (czasem nawet 16) osób nazywamy setem (nie należy jednak mylić tańców figurowych i céili z tańcami setowymi). Set może mieć różny kształt - wyróżnić można dwa podstawowe: set kolumnowy i set kołowy:
Set kołowy: Sety kolumnowe: OX OOOO OXOX OOO X O XXXX XOXO XXX O X XO X - partner O - partnerka
W tych tańcach nie zawsze mamy do czynienia z setem. Wiele tańców céili jest tańcami progresywnymi (np. Harvest Time Jig, Siege of Ennis, Walls of Limmerick). Ozanacza to że tańczy się je w oddzielnych grupach (parach, trójkach lub czwórkach) stojących naprzeciw siebie. Po wykonaniu układu następuje zmiana rzędów i dana grupa przechodzi dalej i staje naprzeciw następnej.
Dla przykładu podaję nazwy kilku innych popularnych tańców céili: Four Hand Reel, Sweets of May, Glencar Reel, Morris Reel, Six Hand Jig, Rince Fada. Znanym w Polsce przykładem tańca typu figurowego jest Trip to Main Reel, autorstwa Bobby'ego Homeiera z Frankfurtu nad Menem.
Tańce setowe są trzecią grupą tańców irlandzkich. Podobnie jak tańce figurowe i céili są to tańce grupowe. Tu jednak liczba osób jest ściśle określona i wynosi 4 pary (tym razem musi to już być mężczyzna i kobieta) czyli 8 osób ustawionych w set kołowy (w zasadniczej większości). Taniec setowy składa się zwykle z 5-6 figur (może ich być 2-9). Figury przeplatane są powatarzalnymi elementami nazywanymi body.
Set kołowy: OX X O O X XO X - partner O - partnerka
Niektórzy nazywają je tańcami ludowymi. Tańczy je bowiem praktycznie cała ludność Zielonej Wyspy (zwłaszcza zachodniej jej części). Właściwie każda irlandzka miejscowość ma swój własny taki układ. Obecnie spisanych jest ich kilkaset a wciąż powstają nowe. Najlepszym źródłem tych tańców (wraz z opisami) jest ksiązka "Toss The Feathers" - jej autorem jest Pat Murphy.
Tańce setowe wywodzą się z francuskich kotylionów (ang./fr. cotillion) z końca XVIII wieku [z kotylionów wywodzą się także XIX-wieczne francuskie kadryle (ang. quadrille)]. Muzyka do tańców setowych to najczęściej polka lub reel, ale czasem także hornpipe, jig czy nawet walc. Stąd też spotykane czasem określenie "polki" na tańce setowe nie jest ścisłe.
Tańce setowe charakteryzują się krokami prostszymi niż te w tańcach figurowych (mimo to niektóre z nich są dość trudne, zwłaszcza stepowane), tańczonymi nisko, dosyć swobodnie. Umożliwia to przetańczenie w ten sposób całego dnia i jeszcze połowy nocy. Inną charakterystyczną cechą tych tańców jest ich długość przekraczająca czasem 15 minut.
Są one tańczone generalnie w butach o twardej podeszwie, jednak nie są to profesjonalne twarde buty tancerzy solowych. Ze względu na powszechny charakter (t. setowe są tańczone raczej przez zwykłych ludzi niż profesjonalnych tancerzy) tych tańców wystarczają do nich zwykłe "codzienne" twarde buty.
Dla przykładu podaję nazwy kilku popularnych tańców setowych: North Cork Polka Set (irl. Sliabh Luachra), Ballyvourney Reel Set (irl. Baile Bhúirne).
Kolejnym krajem celtyckim znanym ze swoich tańców jest górzysta Szkocja. Tańce szkockie także można podzielić na trzy główne rodzaje:
2.1 tańce góralskie (ang. highland dances)
2.2 tańce sali balowej (ang. country dances, SCD)
2.3 tańce ceilidh (ang. ceilidh dances)
Wszystkie tańce szkockie tańczone są w miękkich butach, bardzo podobnych do irlandzkich miękkich butów (praktycznie można stosować je zamiennie).
Typowa muzyka do szkockich tańców to reel i strathspey. Popularne są także: jig i polka, rzadziej pojawia się hornpipe.
Najlepszą stroną WWW poświęconą tańcom szkockim jest Grand Chain Ian'a Brockbank'a.
2.1 Tańce highland (góralskie)
Zdecydowanie najbardziej znany typ tańców szkockich. Przy okazji także najtrudniejszy. Jego charakterystyczną cechą jest ruch całego ciała - oprócz skomplikowanych kroków w tańcu biorą udział ręce (często trzymane nad głową tzw. "rogi jelenia") oraz głowa (odwracana w odpowiednich kierunkach).
Tańce te są zwykle solowe lub przeznaczone dla niewielkiej grupy tancerzy (najczęściej 2-4). Nawet jeśli w tańcu bierze udział kilkoro tancerzy trudno jest tu mówić o secie. Tancerze posiadają zawsze tradycyjne stroje - w większości z nich zarówno panowie jak i panie tańczą w kiltach.
Historia najstarszych tańców szkockich górali sięga kilkuset lat. Wiele z tych tańców wykonywanych było przed lub po bitwie, stąd częstymi rekwizytami są tu miecze. Tańce wykonywane nad mieczami (ang. sword dances) to np. Ghillie Callum (solowy), Argyll Broadswords (dla 4 osób).
Tańce typu highland można podzielić na dalsze trzy grupy:
2.1.1. Kanon tańców highland2.1.2. Irish Jig & Sailor's Hornpipe
2.1.3. National Dances
Jest to 5 następujących tańców: Highland Fling, Ghillie Callum (Sword Dance), Seann Truibhas, Strathspey & Reel, Reel of Tulloch (Hulluchan). Są to tańce dość stare, niektóre mają nawet po kilkaset lat. Nadzorem nad nimi i ich kodyfikacją zajmuje się Oficjalna Szkocka Rada d/s Highland Dancing (ang. Scottish Official Board for Highland Dancing, SOBHD). Strojem obowiązującym jest tu standardowo szkocki kilt (zarówno dla pań jak i panów).
2.1.2. Irish Jig & Sailor's Hornpipe
Te dwa tańce właściwie można by także włączyć do punktu 2.1.1. Także stanowią kanon, jednakże ze względu na zupełnie inną specyfikę wydzieliłem je. Tańce te różnią się znacząco sposobem ruchów i samymi krokami. Sailor's Hornpipe jest tańcem pochodzenia marynarskiego - ruchy tancerza ilustrują pracę na wielkim żaglowcu. W Polsce taniec ten nazywany bywa matelotem (Uwaga - zespół "Comhlan" wykonuje zupełnie inny taniec o nazwie Matelot). The Irish Jig natomiast jest tańcem ilustrującym kłótnię pomiędzy kobietą a mężczyzną - mimo to często bywa wykonywany solowo (Uwaga - The Irish Jig, wbrew swojej nazwie jest tańcem szkockim). Oba te tańce wymagają specjalnych strojów - Sailor's Hornpipe stroju wzorowanego na marynarskim (granatowe spodnie i koszula z białymi paskami etc.), The Irish Jig stroju wzorowanym na XVIII wiecznym ubiorze Irlandczyków. Także te tańce są nadzorowane i kodyfikowane (lecz nie tak dokładnie) przez Oficjalną Szkocką Radę d/s Highland Dancing (ang. Scottish Official Board for Highland Dancing, SOBHD).
W tej grupie znajdują się wszystkie pozostałe tańce highland. Niektóre z nich są stare (np. Shephard's Crook - XIX w.), inne powstają współcześnie. Większośc z nich - jak sama nazwa wskazuje - związana jest z regionami Szkocji (np. Hebridean Laddy), niektóre są pochodzenia wojskowego (np. Argyll Broadswords, Will Thou Go to the Barracks Johny?). Ponadto wiele z nich jest tańcami przeznaczonymi dla 4 osób, solowych jest tu znacznie mniej (np. Hieland Laddy). Większość tych tańców wymyka się formalnej standaryzacji, ich układy są zwyczajowe i mogą się regionalnie różnić.
Jeżeli interesujesz się szkockimi Highland Dances - przeczytaj koniecznie doskonały artykuł im poświęcony autorstwa Tomka Baczyńskiego. Świetna jest także strona WWW: The Highland Dance Library, na której znajdziesz jeszcze dokładniejszą klasyfikację wszystkich szkockich tańców góralskich.
2.2 Tańce sali balowej (ang. country dances, SCD)
Jest to typ dystyngowanych tańców grupowych, często tańczonych na szkockich balach. Charakteryzują się średnio trudnymi krokami wykonywanymi stosunkowo "nisko" (czasem są to "niskie" wersje kroków tańców highland). Ruchy rąk zostały zredukowane do podawiania ich sobie pomiędzy partnerami (podobnie jak w irlandzkich tańcach figurowych). Inną wyróżniającą cechą jest układ setu. Mamy tu prawie zawsze do czynienia z setem kolumnowym dla 3-5 par. Panowie tańczą w kiltach, natomiast panie w długich spódnicach.
Sety kolumnowe: OOOO OXOX OOO XXXX XOXO XXX X - partner O - partnerka
W tańcach country bardzo często mamy do czynienia z tzw. kontradansowym następstwem par (w różnych wersjach). Następstwo to polega na tym, iż para tańcząca (topowa) wykonuje układ trzykrotnie kolejno na 1, 2 i 3 pozycji. Co drugi układ na pierwszej pozycji rozpoczyna tańczyć nowa para. Zdarzają się też inne sposoby ruchu par, ale zawsze mamy do czynienia z parami aktywnymi, tańczącymi (topowymi) oraz parami pomocniczymi.
Tańce country wywodzą się z siedemnastowiecznych tańców ludowych, aczkolwiek obecnie można nazywać je tańcami sali balowej. Podstawowych figur do tych tańców jest kilkanaście, tańców zaś ponad 7000 i wciąż powstają nowe. Nad ich kodyfikacją czuwa Królewskie Szkockie Towarzystwo Tańców Country (ang. Royal Scottish Country Dance Society). Więcej na temat szkockich tańców country znajdziesz w artykule Czym są szkockie tańce country (SCD)? autorstwa Anselma Lingnau'a a umieszczonym na naszej stronie.2.3 Tańce ceilidh (ang. ceilidh dances)
Podobnie jak tańce country są to tańce grupowe. Czasem bardzo trudno jest odróżnić te dwa typy tańców. Występują tu bowiem podobne kroki, ruchy rąk są także zredukowane. Tańce ceilidh to tańce bardziej swobodne. Technika wykonywania kroków jest także znacznie prostsza niż w przypadku country dances.
Większe różnice zaczynają się przy typie setu i poszczególnych figurach. Większość tych tańców jest progresywna, czyli nie ma tu setu kolumnowego (takiego jak w SCD), lecz poszczególne pary lub trójki tańczą układ naprzeciw siebie, potem następuje zmiana rzędów i przejście do następnej pary czy trójki (podobnie jest w niektórych irlandzkich tańcach figurowych - patrz schemat). Jednak set kolumnowy także może tu występować (np. Postie's Jig), podobnie jak zupełnie luźne pary (szkockie polki np. Gay Gordons).
Typowa muzyka to tych tańców to reel, jig i walc.
Tańców ceilidh jest jeszcze więcej niż country, a dodatkowo są one znacznie słabiej skodyfikowane. Niemniej jednak najbardziej znane tańce tego rodzaju to: Strip The Willow, Eightsome Reel, Dashing White Sergeant, Gay Gordons, Military Twostep, Canadian Barn Dance. Poniżej znajdziesz kilka zdjęć naszego zespołu wykonującego tańce ceilidh:
Tańce bretońskie są jeszcze stosunkowo mało popularne w Polsce. Jednak ich popularność stale rośnie, głównie za sprawą Tomka Kowalczyka i organizowanych przez niego warsztatów tych tańców. Warsztaty takie odbyły się już w Krakowie a planowane są dalsze. Tańcami bretońskimi zajmuje się także poznański "Dom Bretanii" oraz polskie zespoly muzyki bretońskiej: "Breizh" (Wrocław) i "Bal Kuzest" (Zgorzelec). Ponadto stosunkowo popularne są w Polsce branle, które do dziś bywają tańczone w Bretanii lecz są tańcami strofrancuskimi.
Tańce bretońskie można podzielić na dwie grupy: tańce z Dolnej Bretanii oraz tańce z Górnej Bretanii. Oba typy tańców są bardzo popularne we współczesnej Bretanii. Tańczone są zwykle na tzw. Świętach Nocy (bret. Fest-Noz), czyli spotkaniach muzyczno tanecznych, będących swego rodzaju odpowiednikami szkockich lub irlandzkich ceilidh.
Jeżeli chcesz dowiedzieć się czegoś wiecej o tańcach bretońskich odwiedź stronę Folk Dancing in Camberra lub The Spiral Dance.
Dolna Bretania, czyli zachodnia część tego kraju, była znacznie bardziej izolowana od naporu kultury francuskiej niż część wschodnia. Tym samym tańce tego regionu zachowały się w swojej najbardziej tradycyjnej formie, korzeniami często sięgając renesansu czy nawet średniowiecza.
Zasadnicza większość tych tańców to różne korowody, czasem tańczone nawet w kilkaset osób. Jedną z cech tych tańców są specyficzne ruchy rękoma, cały czas zaplecionymi pomiędzy tancerzami (często występuje charakterystyczne trzymanie za małe palce dłoni).
Do najbardziej popularnych tańców z Dolnej Bretanii zalicza się m. in.: Hanter-Dro, En-Dro, Gavotte des Montagnes, Plinn, Laride 6 temps, Laridee 8 temps, Pach Pi, Kost-er-C'hoed, Kas abarh
W tańcach tej, graniczącej z Francją, części Bretanii widać wiele wpływów innych kultur. Wpływy te są nie tylko francuskie, niektóre z tańców wzorowane są także np. na tańcach szkockich.
W Górnej Bretanii korowody zostały w większości zastąpione nowszymi formacjami tanecznymi: pojawiają się tu tańce w parach, znane ze Szkocji czy Irlandii sety kołowe etc.
Przykładowe tańce tego regionu to: Rond de Saint-Vincent-sur-Oust, Scottisch, Polka Piquee, Bourree (ten ostatni pochodzi właściwie z Owernii).
Tańce te są w ogóle mało popularne na świecie (poza Walią oczywiście). O ile mi wiadomo nikt się nimi w Polsce nie zajmuje. Osoby zainteresowane tańcami Walijczyków zachęcam do odwiedzenia naszej sekcji linki, gdzie można znaleźć pewną liczbę odsyłaczy do stron traktujących o tych tańcach.
Od razu na wstępie śpieszę wyjaśnić skąd wzięły się w opracowaniu na temat "tańców celtyckich" tańce narodu, który z Celtami nie ma nic wspólnego. Tak, jak pisałem na wstępie pojęcie "tańce celtyckie" jest pojęciem sztucznym i w dodatku używanym właściwie tylko w Polsce. Na świecie nikt nie dzieli tańców na celtyckie i nieceltyckie. W krajach kultury anglosaskiej, zwłaszcza na wyspach Brytyjskich i w USA, często mamy do czynienia z mieszaniem się niektórych grup tańców - zwłaszcza tańców szkockich z angielskimi. Najbardziej znany i jaskrawe przykłady to: angielski taniec ceilidh "Drops of Brandy" znany jest jako szkocki taniec ceilidh "Strip The Willow"; podobnie "Dashing White Sergeant" zalicza się do obu tych grup (pod tą samą nazwą). Z drugiej strony wymagana jest pewna ostrożność, gdyż niektóre tańce o tych samych nazwach mogą się całkowicie różnić. Przykładem są "Bridges of Athlone" - występuje jako irlandzki taniec céili oraz barndance. Oba tańce mają tylko jedną podobną figurę, pozostałe elementy są natomiast całkowicie różne.
Dość charakterystyczną cechą odróżniającą grupowe tańce angielskie (anglosaskie) od tańców szkockich i irlandzkich jest obecność wodzireja (ang. caller). Wodzirej kontroluje cały przebieg balu lub ceilidh. Wywołuje poszczególne tańce (lista tańców znana jest zwykle przed zabawą) podając nazwy poszczególnych figur, a w miarę możliwości także poszczególnych elementów tych figur. Często uczy tańca "na sucho" (tj. powoli i bez muzyki) przed właściwym tańczeniem.
Najciekawszą stroną poświęconą różnym typom tańców anglosaskich (w tym angielskich) jest Webfeet, która stanowi wielką bazę odnośników do różnych innych witryn o tych tańcach.
Tańce angielskie można podzielić na dwie główne grupy. Pomimo, że ich nazwy zbliżone są do nazw typów tańców szkockich, to występują tu nieco większe różnice.
5.1 Playford / Tańce sali balowej (ang. English Country Dances, ECD)
To najstarsza, najbardziej dystyngowana grupa tańców angielskich. Pochodzą one bezpośrednio ze źródeł siedemnasto- lub osiemnastowiecznych. Autorem większości był angielski Mistrz Tańca (English Dance Master): Playford. Do grupy tej zalicza się także współczesne tańce powstałe na "wzór i podobieństwo" tańców Playforda oraz kilka tańców tradycyjnych takich jak np. Morpeth Rant, Soldier's Joy, Winster Galop.
Wszyskim zainteresowanym ECD polecam doskonałą stronę WWW: Playford The Dancing Master info gdzie można znaleźć orginał dzieła Playforda oraz wszelkie informacje o tych tańcach.
5.2 Barndances / Tańce ceilidh (ang. English ceilidh dances)
To chyba najbardziej popularne tańce Anglików. Popularne są na całym świecie, także w Polsce. Niestety w naszym kraju są zwykle klasyfikowane jako "tańce celtyckie" lub szkockie. Wielu z czytelników tego opracowania napewno doskonale zna "Wiatraczki", swego czasu "flagowy okręt" polskich tańców celtyckich. A "Wiatraczki" to nic innego niż zmodyfikowana nieco wersja barndance "Bridges of Athlone". Popularne jest także "Strip The Willow" i angielska właśnie wersja "Circassian Circle".
Najbardziej charakterystyczną cecha tych tańców jest całkowity właściwie brak kroków. Tam gdzie w szkockich tańcach wystapił by krok "pas de basque" w barndance'ach wystapią zwykłe podskoki; zamiast szkockiego "skip change of step" pojawia się przeważnie zwykły krok "ślizgany" lub "biegany". Fakt ten, połączony z obecnościa wodzireja czyni z tych tańców doskonałą zabawę dla wszyskich, nawet tych zupełnie nie umiejących tańczyć.
Także układy tych tańców są dość proste. Pojawiają się tu ustawienia podobne jak w tańcach szskockich - czyli są tańce w parach (np. polki), tańce progresywne, sety kołowe, sety kolumnowe (często znacznie dłuższe niż 4 pary i bez kontradansowego następstwa par). Brak tu raczej wyrafinowanych figur i elementów znanych m. in. z SCD.
Najlepszą stroną poświęconą angielskim tańcom ceilidh jest strona Thomasa Greena Barn Dance Repertoire.
6. Podsumowanie
W powyższym opracowaniu starałem się zawrzeć podstawowe informacje o poszczególnych rodzajach tańców oraz omówić różnice pomiędzy nimi. Zagadnienie jest bardzo szerokie i można by na ten temat napisać grubą ksiązkę. Żeby dokładniej zrozumieć niniejszy artukuł najlepiej jest zobaczyć te tańce "na żywo". Zatem zapraszamy na nasze występy!
